کتاب: سیری در زمانه معصومان – جلد اول: پیامبر و زمانه پیامبر

کتاب «پیامبر و زمانه پیامبر»، نخستین جلد از مجموعه چندجلدی «سیری در زندگانی معصومان» به قلم محمد مسجدجامعی است که در پاییز ۱۴۰۳ توسط انتشارات اطلاعات به چاپ رسیده است. این اثر با تمرکز بر شرایط اجتماعی، سیاسی و فرهنگی دوران حیات پیامبر، سعی دارد تا نقش محوری ایشان را در شکل‌گیری و توسعه تمدن اسلامی مورد تحلیل قرار دهد.
کتاب حاضر حاصل مجموعه‌ای از مصاحبه‌های علمی بین نویسنده و دکتر محمدمحمود هاشمی است که طی جلساتی منظم انجام شده و به بررسی تحولات پیش از ظهور اسلام در جزیره‌العرب و دوران دعوت پیامبر در مکه و مدینه می‌پردازد. این مصاحبه‌ها به همت پژوهشگران مؤسسه مرام استخراج و تدوین شده‌اند تا به شکلی منسجم و علمی ارائه شوند.

نویسنده در این اثر با بهره‌گیری از روش‌های تحلیل بین‌رشته‌ای، تلاش کرده است تا با استفاده از داده‌های تاریخی، روایی و شواهد اجتماعی، زمینه‌ای مستند و جامع برای مطالعه زندگانی پیامبر اسلام (ص) فراهم آورد. این رویکرد امکان تحلیل چندبعدی از وقایع تاریخی و تعاملات پیچیده فرهنگی، سیاسی و اجتماعی را میسر می‌سازد. نویسنده برای این منظور از منابع دست اول تاریخی و روایی بهره گرفته و با نگاهی انتقادی به منابع ثانویه، تلاش کرده تا تحلیل‌هایی مستند و معتبر ارائه دهد.

این کتاب به تحلیل شرایط اجتماعی و سیاسی شبه‌جزیره عربستان پیش از ظهور اسلام، دوران دعوت مخفیانه پیامبر در مکه و سپس هجرت به مدینه و برپایی دولت اسلامی می‌پردازد. همچنین، وی چگونگی مدیریت پیامبر در مواجهه با چالش‌های داخلی و خارجی و سیاست‌های ایشان در تحکیم پایه‌های نظام اسلامی را به زبانی علمی و دقیق بررسی کرده است. از جمله مقاطع کلیدی بررسی‌شده می‌توان به جنگ‌های صدر اسلام مانند بدر، احد و خندق اشاره کرد که نویسنده با دقت به پیش‌زمینه‌های سیاسی و اجتماعی آن‌ها پرداخته است. همچنین، فتح مکه و پیامدهای آن به عنوان نقطه عطفی در تاریخ اسلام به طور ویژه تحلیل شده است.

پس از رحلت پیامبر (ص)، مسائل اجتماعی و سیاسی مرتبط با شکل‌گیری خلافت اسلامی نیز از دیگر موضوعات محوری کتاب است. نویسنده تلاش کرده تا با استفاده از شواهد معتبر تاریخی، روند این تحولات و نقش آن‌ها در گسترش و تثبیت حکومت اسلامی را تبیین کند. این کتاب به دلیل رویکرد علمی و تحلیلی خود، منبعی ارزشمند برای پژوهشگران، دانشجویان و اساتید حوزه‌های تاریخ اسلام، مطالعات اسلامی و علوم اجتماعی محسوب می‌شود و با ارائه تحلیلی جامع از بسترهای اجتماعی و فرهنگی صدر اسلام، می‌تواند به عنوان مرجعی معتبر برای درک بهتر فرآیندهای شکل‌گیری و توسعه تمدن اسلامی به کار گرفته شود.