کتاب مسیحیت انجیلی: بررسی و گسترش اونجلیکالیسم در جهان امروز

کتاب مسیحیت انجیلی: بررسی گسترش اِوَنجلیکالیسم در جهان امروز پرده از هستۀ صهیونیستیِ مسیحیت انجیلی امریکایی و الهیات عمیقاً اسرائیل‌خواهانۀ آن برمی‌دارد، الهیاتی که پایۀ اعتقادیِ حمایت بی‌قیدوشرط جریان‎های قدرتمند امریکایی از رژیم صهیونیستی و محرک سیاست‌های جنگ‌افروزانۀ امریکا و اسرائیل در خاورمیانه است. در بحبوحۀ تشدید تنش‌های بین ایران و محور صهیونیستی-امریکایی، این اثر با تحلیل مستندِ سخنان رهبران امریکایی، خواننده را به درکی راهبردی از خاستگاه اعتقادیِ اتحاد واشنگتن و تل‌آویو مجهز می‌کند.

اوانجلیکال‌ها (مسیحیان انجیلی/تبشیری) با اتکا به الهیات صهیونیستی، که بازگشت یهودیان به «ارض موعود» (فلسطین) را شرط ظهور دوم مسیح می‌داند و اورشلیم را مرکز تحقق پیشگویی‌های کتاب مقدس قلمداد می‌کند، نقش تعیین‌کننده‌ای در حمایت بی‌قیدوشرط آمریکا از اسرائیل ایفا می‌کنند. این جریان الهیاتی-سیاسی، در گفتمان مقاماتی چون مایک پنس، مایک پمپئو و سناتورهایی چون رابرت منندز بازتاب یافته و با نقض حقوق فلسطینیان پیوند خورده است.

شور آخرالزمان در میان اوانجلیکال‌ها، به ویژه پس از تصمیم رئیس‌جمهور ترامپ در دسامبر ۲۰۱۷ برای به رسمیت شناختن اورشلیم به عنوان پایتخت اسرائیل، بازتاب چشمگیری یافت. این اقدام به عنوان گامی مهم در تحقق پیشگویی‌های آخرالزمانی تلقی شد، زیرا بسیاری از اوانجلیکال‌ها معتقدند که بازگشت یهودیان به اورشلیم و ساخت معبد سوم نشانه‌ای از نزدیکی ظهور عیسی‌مسیح است. این باورها به الهیاتی برمی‌گردد که توسط جان نلسون داربی در قرن نوزدهم مطرح شد و در آن، بازگشت اسرائیل به سرزمین خود به‌عنوان مقدمه‌ای برای عروج مسیحیان و آغاز مصیبت‌های آخرالزمانی معرفی می‌شود. در دهه‌های اخیر، کتاب‌ها و فیلم‌های آخرالزمانی مانند فرجام سیاره بزرگ زمین و مجموعۀ جامانده این باورها را در فرهنگ عمومی امریکا رواج دادند، به طوری که این آثار بیش از ۶۵ میلیون نسخه فروش داشتند و تصاویری از آخرالزمان و عواقب آن را در ذهن مردم به شدت گسترش دادند. در این تفکر الهیاتی، شروع رویدادهای آخرالزمان به‌طور ناگهانی و در چشم‌برهم‌زدنی اتفاق می‌افتند، به‌طوری که دنیا به ناگهان از مؤمنان خالی می‌شود و آمادۀ ورود به دوران مصیبت عظیم می‌شود.

الهیات مسیحی به صورت تاریخی یهودی‌ستیز بود و یهودیان را مصلوب‌کنندگان عیسی‌مسیح و دشمنان خداوند می‌دانست؛ اما از حدود قرن نوزدهم به بعد، الهیاتی یهودی‌دوستانه، تحت عنوان «الهیات تدبیری» یا «تدبیرگرایی»، مطرح شد و صهیونیسم مسیحی به وجود آورد. مسیحیان صهیونیست یهودیان را نه دشمنان خدا، که قوم برگزیدۀ خدا می‌دانند. این باور در آمریکا شیوع فراوانی دارد. از جمله اعتقادات آنان این است که بر اساس وعده‌های خداوند به حضرت ابراهیم (ع)، یهودیان باید سرزمین فلسطین را مالک شوند. در این دیدگاه، هرگونه ضدیت با یهودیان برکت را از زندگی می‌برد و به نفرین و لعنت خدا منجر می‌شود. آنان با استناد به پیشگویی‌های کتاب‌مقدس، استدلال می‌کنند که بازگشت یهودیان به سرزمین موعود (فلسطین)، تحقق پیشگویی‌ها و تسریع ظهور عیسی‌مسیح را به همراه خواهد داشت. آنان همچنین بر بازسازی معبد سلیمان در بیت‌المقدس تأکید دارند و معتقدند که باید قبل از ظهور عیسی‌مسیح صورت گیرد. به همین دلیل، تلاش‌هایی برای کمک به بازسازی معبد و از سر گرفتن مراسم قربانی یهودی در آن معبد انجام می‌شود. در این زمینه، بسیاری از مسیحیان صهیونیست به دنبال تأمین منابع مالی و حمایتی برای تحقق این امر هستند. مسیحیان صهیونیست خود را موظف به حمایت از یهودیان و کشور اسرائیل می‌دانند. آنان معتقدند که ملت‌هایی که از یهودیان حمایت کنند، برکت خواهند یافت، در حالی که آنانی که با آن‌ها دشمنی کنند، شکست خواهند خورد. این حمایت‌ها به‌ویژه بر اساس مفاهیم پیشگویی‌های کتاب‌مقدس و رابطه خاص خدا با اسرائیل استوار است. این اندیشه‌ها تا حد زیادی بر سیاست‌های امریکا و دیگر کشورهای غربی در قبال اسرائیل تأثیرگذار بوده است.

کتاب مسیحیت انجیلی: بررسی گسترش اونجلیکالیسم در جهان امروز»، تألیف مشترک حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمد مسجدجامعی و مصطفی رستگار (کارشناس ارشد مطالعات مسیحی)، در قالب چهار بخش و پیوست‌های آماری و توضیحی، به جامعه فرهنگی و علمی عرضه گشته است:

بخش نخست: تاریخچه و الهیات اونجلیکالیسم، مقاله‌ای است به قلم مصطفی رستگار که با کنکاش در تاریخچه و الهیات اونجلیکالیسم (مسیحیت انجیلی یا تبشیری) به بازیابی و رمزگشایی از معانی پوشیدۀ برخی از گفته‌های اسرائیل‌دوستانۀ سیاسیونی غالباً امریکایی، نظیر مایک پِنس (Mike Pence) و مایک پامپِئو (Mike Pompeo)، که همگی پیرو این نوع از مسیحیت و بالطبع صهیونیست می‌باشند، می‌پردازد.

بخش دوم: دین و هویت امریکایی، حاوی سه مصاحبه با استاد محمد مسجدجامعی است، تحت عناوین: ترامپ و تحولات دینی در جامعۀ امریکا، ترامپ و هویت امریکایی و پایتختی بیت‌المقدس: زمینه‌ها و ریشه‌ها. در این سه مصاحبه ویژگی‌های تاریخی و اجتماعی و فرهنگی و روانشناختی جامعۀ امریکا، از بدو مهاجرت اروپاییان به آن سرزمین تا به امروز مورد مطالعه قرار گرفته است، ویژگی‌هایی که این جامعه و سرزمین را به بستر بسیار مناسبی برای گسترش و تقویت مسیحیت انجیلی مبدل ساخته است. در این سه مصاحبه به فراز و نشیب‌های تاریخی اونجلیکالیسم و نیز به رابطۀ آن با سیاست امریکا در ادوار گوناگون پرداخته شده است.

بخش سوم: اونجلیکالیسم در مناطق مختلف جهان، شامل شش مصاحبه با استاد محمد مسجدجامعی است، تحت عناوین: امریکا و اروپا، امریکای لاتین، آسیای دور، افریقای سیاه، حوزۀ شوروی سابق، و هند. در این مصاحبه‌ها، ویژگی‌های اجتماعی، فرهنگی، دینی، روانشناختی و سیاسی حوزه‌های جغرافیایی مزبور توضیح داده می‌شود و آسیب‌پذیری‌ها و نیز مصونیت‌های آنها در برابر رشد و گسترش اونجلیکالیسم مورد بررسی قرار می‌گیرد.

بخش چهارم: اونجلیکالیسم در میان مسلمانان، شامل دو مصاحبه با موضوع شرایط موجود در «کشورهای مسلمان» و سه مصاحبه با موضوع شرایط و ویژگی‌های «مهاجران مسلمان» در کشورهای غربی می‌باشد. کلیۀ بررسی‌های مورد اشاره در بخش سوم کتاب، اینبار به طور ویژه در مورد کشورها و مهاجران مسلمان صورت می‌گیرد.

چهار پیوست انتهایی کتاب شامل آمارها و روندهای جهانی اونجلیکال‌ها، منابع برای مطالعۀ بیشتر، فرهنگ اصطلاحات و نیز بخش اَعلام است.

این کتاب در سال ۱۳۹۸ توسط انتشارات اطلاعات منتشر شد.