تا راه گم نشود
بازخوانی تاریخی زمینهها و ریشههای شهادت حضرت فاطمه زهرا(س)

«تا راه گم نشود»
بازخوانی تاریخی زمینهها و ریشههای شهادت حضرت فاطمه زهرا(س)
حوادث پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) از سرنوشتسازترین رخدادهای تاریخ اسلام است
تحولاتی که ریشههای آن را باید در مناسبات اجتماعی و سیاسی سالهای پایانی حیات پیامبر جستوجو کرد.
به مناسبت ایام شهادت حضرت زهرا(س)،در سلسله گفتوگوهای ویژه شبهای فاطمیه، دکتر محمد مسجدجامعی با نگاهی تاریخی و تحلیلی، به بررسی زمینههای شکلگیری واقعه سقیفه، مسئله جانشینی پیامبر(ص)، و ابعاد اعتراض حضرت فاطمه زهرا(س) میپردازد؛ اعتراضی که در این تحلیل، فراتر از منازعات دینی و سیاسی آن زمان است و ناظر به معرفی کسانی است که با ابعاد معرفتی و درونی اسلام آشنا هستند. کسانی که در سفارشهای موکد پیامبر(ص) «ثقل دوم» اسلام معرفی میشوند.
آغاز پخش: سهشنبهشب، ۲۰
آبان ۱۴۰۵، برابر با ۳۰ جمادیالاول ۱۴۴۸
این مجموعه را در صفحات رسمی مؤسسه مرام در آپارات و یوتیوب به آدرس های زیر دنبال کنید.
🌐لینک صفحه وب
🔗لینک کانال تلگرام
🔗لینک کانال ایتا
بخش اول
- فتح مکه و گسترش سریع اسلام در شبهجزیره عربستان، اگرچه بر دامنه اقتدار سیاسی پیامبر اکرم(ص) افزود، اما با ورود گروههای تازهمسلمان و تغییر ترکیب اجتماعی مدینه، از عمق نفوذ معنوی و میزان فرمانپذیری جامعه از ایشان کاسته شد. در چنین شرایطی، مسئله جانشینی پیامبر(ص) به یکی از حساسترین چالشهای سالهای پایانی حیات ایشان تبدیل شد؛ چالشی که شناخت آن برای فهم حوادث پس از رحلت پیامبر و حوادث منتهی به شهادت حضرت فاطمه زهرا(س) ضروری است.
بخش دوم
- رحلت پیامبر اکرم(ص) در شرایطی رقم خورد که جامعه مدینه با رقابتهای قبیلهای، اختلافات سیاسی و نگرانی گروههای مختلف درباره آینده قدرت روبهرو بود؛ شرایطی که در جریان سقیفه به انتخاب خلیفه اول و سپس تلاش برای اخذ بیعت از امیرالمؤمنین(ع) و بنیهاشم انجامید.
بخش سوم
- اختلاف بر سر جانشینی پیامبر اکرم(ص)، از منظر اندیشه شیعه، فراتر از رقابت بر سر قدرت سیاسی و ناظر به دو برداشت بنیادین از مفهوم امامت و رهبری جامعه اسلامی بود؛ امامت در این نگاه، صرفاً اداره امور جامعه نیست، بلکه امتداد رسالت هدایتی پیامبر(ص) و پاسداری از حقیقت دین برای نسلهای آینده است.
بخش چهارم
- سلب مالکیت حضرت زهرا(س) بر فدک، بیش از هر چیز ریشه در اهمیت اقتصادی و عواید مالی آن داشت؛ چنانکه واگذاری فدک به مروان در دوره عثمان و بازگرداندن آن به فرزندان حضرت زهرا(س) در دوران عمر بن عبدالعزیز و مأمون، ابعاد تاریخی و سیاسی این مناقشه را آشکار میسازد.
بخش پنجم
- در فضای پرتنش پس از واقعه سقیفه، اعتراض آشکار امیرالمؤمنین(ع) با خطر جدی قتل مواجه بود و از اینرو، حضرت فاطمه زهرا(س)، به پشتوانه جایگاه ویژه خود بهعنوان دختر پیامبر(ص) و مصونیت نسبی زنان در عرف آن روزگار، نقشی تعیینکننده در دفاع از حقیقت امامت و انتقال پیام هدایت به نسلهای آینده ایفا کردند.
بخش ششم
- شرایط بحرانی جامعه اسلامی پس از رحلت پیامبر اکرم(ص)، از رقابتهای داخلی مدینه و گسترش جریانهای ارتداد تا تهدید قبایل پیرامونی و قدرتهای خارجی، موقعیتی حساس پدید آورده بود که هرگونه رویارویی مسلحانه میتوانست به فروپاشی انسجام اجتماعی و به خطر افتادن موجودیت جامعه اسلامی بینجامد.