ترامپ در اسرائیل: هنجارتراشی از نابهنجاریها
(گزارش کامل سفر دونالد ترامپ به اسرائیل)
اشاره
به رغم اینکه زیادهخواهی، غصب، و اخراج مردم از سرزمین مادریشان و همچنین شکنجه، ترور و کشتارِ مقاومتکنندگان، سهم عمدهای در تشکیل کشور اسرائیل دارد، و اساساً تشکیل چنین کشوری با ابعاد و خصوصیات کنونی، یک نابهنجاری بزرگ بینالمللی محسوب میشود و اقدامات خصمانه و غیرانسانی این رژیم در قبال فلسطینیان نیز تنها به پشتوانه حمایتهای بیدریغ و وتوهای آمریکا در سازمان ملل از مجازات میگریزد؛ و به رغم اینکه عربستان سعودی نقش بسیار بزرگی در تولید ایدئولوژی نفرت و ایجاد مناطق بحرانی و سرریز نیروهای تروریست به مناطق بحرانزده و همچنین کشتار بیگناهان دارد؛ و باز به رغم اینکه نقش آمریکا و اسرائیل در ایجاد و حمایت از گروههای تروریستی بر کسی پوشیده نیست، پوستینپوشی و رفتارها و گفتارهای مظلومنمایانه و طلبکارانه مقامات آمریکا و اسرائیل به گونهایست که بیننده و شنونده ناآگاه را به این توهم دچار میکند که اینان همگی مدافعان هنجارهای صلح، عدالت و حقوق و کرامت انسانند؛ و در عین حال، همه مخالفانشان هنجارشکن، جنگطلب، تروریست و فاقد معیارهای لازم برای همزیستی مسالمتآمیز میباشند. نفوذ فوقالعاده رسانههای همسوی اینان نیز بیشترین کمک را به این هنجارتراشیها میکند.
سفر اخیر رئیسجمهور آمریکا به اسرائیل، و نحوه رفتار و گفتار مقامات این دو کشور در طی این سفرِ دوروزه، نمونه کاملی از این نوع هنجارتراشیهاست؛ و شدت آن به حدیست که گویا خودِ هنجارتراشان نیز به هنجاربودنِ نابهنجاریهایشان ایمان آوردهاند.
نکته دیگری که در این سفر کاملاً برملا شد و دیگر شبههای در آن نیست، اعتقاد کامل ترامپ به ایدئولوژی صهیونیسم و یهودیدوستیِ افراطی و نابهنجار اوست که هیج امکانی برای تشکیل کشور مستقل فلسطین باقی نمیگذارد.
ورود ترامپ به اسرائیل
در ۲۲ ماه مِی ۲۰۱۷، دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا پس از پایان سفرش به عربستان سعودی، با پروازی که برای اولین بار در طول تاریخ، میان عربستان و اسرائیل انجام شد، به سوی اسرائیل پرواز کرد و در حدود ساعت دوازده ظهر به وقت محلی در فرودگاه بینالمللی بِنگوریون[۲] در نزدیکی شهر تِلآویو به زمین نشست؛ او در فرودگاه، مورد استقبال رووین ریولین[۳] رییسجمهور اسرائیل و بنیامین نتانیاهو نخستوزیر این کشور قرار گرفت.
سخنرانی ترامپ در فرودگاه
ترامپ در سخنرانی کوتاهی که در فرودگاه داشت، پس از سلامدادن به میزبانان خود به زبان عبری، از آنان تشکر کرد و اعلام کرد که هدفش از سفر به آن سرزمینِ مقدس و باستانی، تأکیدی دوباره بر پیوند گسستناپذیر میان آمریکا و اسرائیل است. او در ادامه، به تعریف از آن سرزمین تاریخی و دستاوردهای تمدنیِ جدیدِ اسرائیل پرداخت و با تمجید از ملت اسرائیل، و با اشاره تلویحی به واقعه هولوکاست، اعلام کرد که ملت اسرائیل مصمم است از تکرار چنان وقایع دهشتناکی جلوگیری کند.
ترامپ سپس برای همه ملتهای منطقه آرزوی صلح و امنیت از خطر تروریسم کرد؛ سپس او با اشاره به سفرش به عربستان سعودی و دیدارش با رهبران اسلامی و عربی، ملک سَلمان را فردی خردمند خواند و از توافق با آنان برای مبارزه با تروریسم و ایدئولوژی شریرانه آن خبر داد.
او فرصت کنونی را فرصتی نادر برای ایجاد صلح و شکست تروریسم و رشد و شکوفایی در منطقه دانست و بر لزوم اتحاد در این راه تأکید کرد. او در خاتمه از محبت قلبی و احترامش به اسرائیل گفت و گرمترین سلامهای مردم آمریکا را که دوستان و متحدان واقعی اسرائیل دانست، به میزبانان خود ابلاغ کرد و به آنان اطمینان داد که با آنان خواهد ماند.
نشستی کوتاه با رووین ریولین
سپس ترامپ برای دیدار با رووین ریولین رئیسجمهور اسرائیل، به شهر بیتالمقدس یا اورشلیم رفت. در اقامتگاه رسمی رئیسجمهور، ترامپ و رووین نشست دوجانبهای با هم داشتند؛ ترامپ به حضورش در عربستان سعودی اشاره کرد و گفت: «من در آنجا در با برخورد با مسئولین کشورهایی که زمانی نه چندان پیشتر، احساس خوبی نسبت به اسرائیل نداشتند، مشاهده کردم که نگاهشان نسبت به اسرائیل کاملاً تغییر پیدا کرده است؛ این تغییر دیدگاه باعث شده است تا آنها با هم متحد شوند؛ و من فکر میکنم که شما خودتان از این موضوع مطلع هستید و در مواردی هم درباره آن صحبت کردهاید. این یک تغییر بسیار مثبت است و ما به خاطر آن بسیار خوشحالیم.»
سپس ریولین پاسخ داد که هر چالشی باعث ایجاد یک فرصت میشود. ترامپ نیز او را تأیید کرد و افزود: «اسرائیل هماکنون فرصت بزرگی برای صلح پیدا کرده است، چراکه مردم به اندازه کافی خونریزی و کشتار را تجربه کردهاند و خواهان تغییرند؛ و من فکر میکنم که به زودی تغییراتی صورت خواهد گرفت.»
سپس ریولین گفت: «ما برای صلح دعا میکنیم و برای رسیدن به آن، هر چه در توان داشته باشیم انجام خواهیم داد؛ و به یاری خدا بالاخره همه با هم به صلح خواهیم رسید.»
کنفرانس مشترک ترامپ و ریولین
ترامپ و ریولین ملاقات دیگری نیز با هم داشتند که در آن، ابتدا ویولین به ایراد سخن پرداخت؛ او از پیوند ناگسستنی آمریکا و اسرائیل گفت و اضافه کرد که عزم راسخ ترامپ، فرصتهای جدیدی به کشور اسرائیل و به کل منطقه خواهد داد. او با اشاره تلویحی به عملکرد دولت اوباما، از اینکه آمریکا دوباره به منطقه بازگشته است ابراز خوشحالی کرد و بار دیگر با خوشحالی تکرار کرد که آمریکا به منطقه باز گشته است.
سپس ویولین به داعش اشاره کرد و به ترامپ اطمینان داد که اسرائیل با همه توانش برای شکستدادن داعش، آمریکا را یاری خواهد داد. او از رهبری آمریکا در سوریه تقدیر کرد و ظاهراً با اشاره تلویحی به بمباران موشکی سوریه توسط آمریکا، اضافه کرد که در سوریه خطوط قرمزی وجود دارد که هرگز نباید از آنها عبور شود، و اینکه عاملان جنایات در سوریه باید بهای جنایات خود را بپردازند.
ویولین سپس به آوارگی دوهزارساله یهودیان و بازگشت اخیرشان به وطن اجدادیشان اشاره کرد و از معجزه تکنولوژیکی، اقتصادی و انسانی اسرائیل در منطقه و همچنین از صلحطلبیِ اسرائیل در شرایط سخت منطقه در روابط با همسایگانش سخن گفت. در ضمن، او ابراز تأسف کرد که اسرائیل هنوز نتوانسسته است با فلسطینیان و اعراب به صلح کامل برست. او سرنوشت یهودیان و فلسطینیان را در آن سرزمین، سرنوشتی مشترک دانست و از لزوم اعتماد و همکاری با فلسطینیان سخن گفت.
ویولین سپس به ظرفیتهای بسیار زیاد و متنوع آن سرزمین برای رشد و شکوفایی اشاره کرد، ولی هشدار داد که با وجود ایران و داعش و حماس در نزدیکی مرزهای اسرائیل، این کشور نباید به خواب غفلتی فرو رود که بیداریش در کابوس باشد. او افزود که اسرائیل برای پیگیری رؤیاهایش باید از برخی امور مطمئن شود؛ او با تأکید فراوان گفت که اسرائیل باید اطمینان بیابد که ایران از منطقه دور میماند؛ از مرزهای اسرائیل فاصله میگیرد؛ از سوریه بیرون میرود؛ و از لبنان نیز خارج میشود.
سپس ویولین دوباره به ترامپ خوشآمد گفت و خواهان یاری او شد؛ و با تأکید بسیار، اطمینان داد که اسرائیل خواهان حرکت به جلو است و اینکه این حرکت را باید با همراهی آمریکا انجام دهد.
سپس نوبت به سخنرانی ترامپ رسید که باز به زبان عبری به حاضرین سلام داد و پس از تعارفات و تقدیر و تشکر، و همچنین تعریف از زیباییهایی آن سرزمین مقدس که آن را وطن یهودیان دانست، از تلاش یهودیان در ایجاد و آبادانی خارقالعاده اسرائیل تقدیر کرد و از دوستی همیشگی آمریکا و اسرائیل سخن گفت و اینکه این مسأله برای او در درجه اول اهمیت قرار دارد. او اضافه کرد که آمریکا و اسرائیل نه تنها دوستان خوب، بلکه متحدان یکدیگرند و همواره با هم خواهند بود.
ترامپ چنین ادامه داد: «در این برهه از تاریخ، ما باید همکاریهایمان را تقویت کنیم، چراکه ما دشمنان مشترکی داریم، از داعش و سایر گروههای تروریستی گرفته تا کشورهایی مانند ایران که از تروریسم حمایت میکنند و خشونت را تقویت و تأمین مالی مینمایند؛ آنان این کار را نه تنها در اینجا بلکه در سراسر جهان انجام میدهند.
ما میتوانیم با همکاری هم، به این روند خشونت که هم در اینجا در اسرائیل و هم در سراسر جهان زندگیهای بسیاری را قربانی کرده است پایان دهیم. مهمتر از همه اینکه آمریکا و اسرائیل میتوانند با صدای واحد اعلام کنند که هرگز نباید به ایران اجازه داده شود که سلاح هستهای داشته باشد؛ هرگز و هرگز! و ایران باید به تأمین مالی، آموزش و مسلحسازی مرگبار تروریستها و شبهنظامیان پایان دهد.
کشورهای جهان، و از جمله بسیاری از کشورهای مسلمان، بر سر این مسائل اجماع نیرومندی دارند. گفتگوهایی که در عربستان سعودی با سران کشورهای اسلامی داشتم مرا بسیار دلگرم کرد؛ از جمله، با ملک سَلمان گفتگوی مفصلی داشتم؛ ملک سلمان آرزو دارد صلح را میان اسرائیل و فلسطینیان ببیند. بسیاری از این کشورها عزم خود را برای پایاندادن به تروریسم و خاتمهدادن به گسترش بنیادگرایی به صراحت بیان میکنند. بسیاری از کشورهای مسلمان اقداماتشان را نیز آغاز کردهاند. همسایگان شما به صورت فزایندهای در حال رسیدن به این ادراک هستند که در برابر تهدید ایران، آرمانی مشترک با شما دارند؛ و البته هیچ شکی وجود ندارد که ایران یک تهدید است؛ در این هیچ تردیدی نیست.»
سپس ترامپ از تعهد رئیسجمهور و نخستوزیر اسرائیل به برقراری صلح میان اسرائیل و فلسطینیان تقدیر و تشکر کرد؛ و گفت که امیدوار است درباره فرایند صلح با رئیسجمهور فلسطینیان، محمود عباس، گفتگو کند. او سپس دوباره از ضرورت صلح و پایاندادن به جنگ و خونریزی در آن سرزمین سخن گفت.
ترامپ در خاتمه سخنانش، به چشماندازهای مثبت روابط بازرگانی آمریکا و اسرائیل اشاره کرد و از ظرفیت ارتقای این روابط خبر داد. سپس او دوباره از دوستی با اسرائیل و آینده روشن این دوستی گفت و با سایر تعارفات و مجاملات، به سخنان خود پایان داد.
بازدید از اماکن مقدس بیتالمقدس
سپس ترامپ رهسپار بازدید از برخی از اماکن مشهور و مقدس بیتالمقدس شد و سفر درونشهری خود را با دیدار از کلیسای مقبره مقدس[۴] ، که در بخش قدیمی و مسیحینشینِ بیتالمقدس واقع شده است آغاز کرد. بعد از آن، ترامپ به عنوان اولین رئیسجمهورِ تاریخِ آمریکا در منصب ریاستجمهوری، به زیارت دیوار ندبه یا دیوار غربی[۵] رفت. این دیوار نزدیکترین مکان به معبد ادعایی سلیمان است و یهودیان برای دعا و طلب حوائج، در برابر آن اجتماع میکنند. این دیوار در قسمت شرقی بیتالمقدس واقع شده است. اسرائیل قسمت شرقی بیتالمقدس را در طی جنگ ششروزه در سال ۱۹۶۷، به اشغال خود درآورد؛ و فلسطینیان خواهان اینند که در صورت تشکیل کشور فلسطینی، به عنوان پایتختشان به رسمیت شناخته شود؛ این در حالیست که اسرائیل، بیتالمقدس یا اورشلیم را پایتخت جاودانه یهودیان و پایتخت تقسیمناپذیر اسرائیل میداند.
نشست کوتاه ترامپ با نتانیاهو
سپس ترامپ به هتل کینگدیوید[۶] در مرکز اورشلیم وارد شد و پس از استراحتی تقریباً سهساعته، برای ضیافت شامی که نتانیاهو برای او و همسرش ترتیب داده بود به اقامتگاه رسمی نتانیاهو رفت.
در نشست کوتاهی که ترامپ و نتانیاهو داشتند، ابتدا نتانیاهو چنین گفت: «مطلع شدم که شما به دیوار نُدبه رفتید و سنگهای موجودیت ما را لمس کردید؛ شما نخستین رئیسجمهور آمریکا هستید که در منصب ریاستجمهوری چنین اقدامی را انجام میدهد؛ ما قدردان شما هستیم؛ این قدردانی نه تنها به خاطر این دیدار بلکه همچنین به دلیل دوستی شما با کشور اسرائیل و درک شما از داستان ما و از تلاش ما و اشتیاق ما به صلح است. من دوست دارم درباره همه این موضوعات، و همچنین درباره ایران و سوریه و فلسطینیان و همچنین همکاریهای عالی میان دو کشورمان و درباره امور دیگر با شما صحبت کنم.»
ترامپ در پاسخ گفت: «حضور در اینجا برای من یک افتخار است؛ حضور در کنار دیوار نُدبه عالی بود و مردم اسرائیل خیلی خوب بودند. شما میدانید که من از زمانهای گذشته همواره حامی اسرائیل بودهام. اسرائیل و مردم اسرائیل عالی هستند؛ و بسیاری از دوستان خوب من اسرائیلیاند. همین حالا به من گفتند که من اولین رئیسجمهور آمریکا هستم که در منصب ریاستجمهوری به کنار دیوار نُدبه رفتهام؛ این برای من یک افتخار است.
من تازه از عربستان آمدهام؛ ما دو روز عالی در آنجا داشتیم و احساس آنها نسبت به اسرائیل واقعاً خیلی مثبت است؛ پیشرفت عظیمی رخ داده است؛ و من فکر میکنم که بخش بزرگی از این پیشرفت به دلیل خصومتهای ایران است که باعث شده است افراد به اجبار و به شکل بسیار مثبتی به سوی هم حرکت کنند. من در آنجا مشاهده کردم که مقامات عربستان و امارات و بحرین و بسیاری دیگر از آنها به دنبال دوستی با اسرائیل هستند و فکر میکنم دلیل بخش بزرگی از این تمایل، رفتارهای ایران است.»
نتانیاهو گفت: «من فکر میکنم که موضع شما در قبال ایران نه تنها به امنیت کمک میکند، بلکه میتواند صلح بین اعراب و اسرائیل را نیز امکانپذیر سازد؛ و این به نوبه خود موجب صلح میان اسرائیل و فلسطینیان خواهد شد.»
ترامپ پاسخ داد: «درباره ایران باید بگویم که آنها باید بسیار قدردان آمریکا باشند، چون ایران معامله خیلی خوبی با آمریکا انجام داد، معاملهای که واقعاً باورنکردنی است. اگر این معامله نبود آنها ظرف شش ماه شکست میخوردند. ما نه تنها یک طناب نجات، بلکه ثروت و شکوفایی به آنها دادیم. به علاوه، ما توان ادامه حمایت از تروریسم و بقیه کارهایشان را هم به آنها دادیم. شما در خاومیانه به هر کجا که میروید ردپای ایران را مشاهده میکنید، از سوریه گرفته تا عراق و یمن. ایران خواه با سربازانش یا با پول و اسلحهاش در سراسر منطقه ردپا دارد. آنها به جای تشکر از آمریکا، جسورتر شدهاند. شایدآنها فکر میکنند این معامله خوب را باز هم میتوانند تکرار کنند؛ ولی باور کنید آنها نخواهند توانست؛ و باور کنید که ایران هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت.»
کنفرانس مشترک ترامپ با نتانیاهو
در جلسه سخنرانی مشترک نتانیاهو و ترامپ نیز نکات زیادی مطرح شد. ابتدا نتانیاهو خوشحالی بسیار زیاد خود از سفر ترامپ به اسرائیل را اعلام کرد و اورشلیم را پایتخت جاودانه یهودیان و پایتخت تقسیمناپذیر کشور یهودی دانست. نتانیاهو اسرائیل را بهترین محافظ مکانهای مقدس یهودی و مسیحی و اسلامی دانست و از تعهد اسرائیل به آزادی همه ادیان و رعایت حقوق همه خبر داد. او از اینکه ترامپ به عنوان اولین رئیسجمهور آمریکا در منصب ریاستجمهوری، از دیوار نُدبه دیدار کرده است تقدیر کرد و حضار در جلسه نیز به خاطر این مسأله ترامپ را تشویق کردند.
نتانیاهو با اشاره به ظرفیتهای همکاری آمریکا و اسرائیل، از تعهد عمیق ترامپ نسبت به امنیت، رفاه و آینده اسرائیل تشکر کرد و ابراز امیدواری کرد که اتحاد آمریکا و اسرائیل روزبهروز نیرومندتر شود. نتانیاهو قدردانی بسیار زیاد خود را از تغییر رویکرد آمریکا نسبت به ایران اعلام کرد و تصمیم شجاعانه ترامپ را در بمباران سوریه در پی استفاده این کشور از سلاح شیمیایی ستود و از رهبری دوباره آمریکا در منطقه خاورمیانه سپاسگزاری کرد و ابراز امیدواری نمود که آنان با همکاری با آمریکا بتوانند فعالیتهای خصمانه و تروریستی ایران را مهار کنند و ایران را به عقب بِرانند و مانع جاهطلبیهای هستهای ایران شوند.
سپس نتانیاهو به همکاری برای پیشبرد صلح در منطقه اشاره کرد و با اشاره تلویحی به نزدیکی اخیر اعراب و اسرائیل، گفت که اخیراً تهدیدهای مشترک در حال تبدیلکردنِ دشمنان پیشین به شُرکا است؛ او این را مسألهای جدید و بسیار امیدوارکننده دانست؛ البته او اذعان کرد که چنین کاری ساده نخواهد بود؛ ولی به هر حال، تغییرِ نوع رابطه اعراب و اسرائیل را امری واقعی ارزیابی کرد و اظهار داشت که اعراب دارای نقش مهمی در ایجاد صلح در منطقه هستند.
سپس نتانیاهو با اشاره به آرزوی آبراهام لینکلن برای سفر به شهر اورشلیم، با تأکید بسیار زیاد به ترامپ خوشآمد گفت و حضار نیز به تشویق ترامپ پرداختند.
سپس نوبت به سخنرانی ترامپ رسید و او پس از تعارفات و مجاملات فراوان و بیان تأثر خود از زیباییهای آن سرزمین و عظمت مکانهای مقدس اورشلیم، و پس از تعریف از اسرائیل و مخصوصاً مردم اسرائیل، از تجربه فراموشناشدنی خود در دیدار از دیوار نُدبه سخن گفت و اینکه تأثیری که این دیدار بر او داشت هرگز از بین نخواهد رفت.
او سپس درباره پیوند و دوستی تزلزلناپذیر آمریکا و اسرائیل سخن گفت و مبنای آن را احترام عمیق و مشترک دو کشور به آزادی و ایمان مشترک آنان به کرامت انسانی و امید مشترکشان به حیات اسرائیل در صلح پایدار دانست. او رابطه آمریکا و اسرائیل را چیزی بیش از دوستی ارزیابی کرد و دو کشور را متحد یکدیگر خواند و از فرصتهای بسیار زیاد پیشرو خبر داد؛ او گفت که اکنون فرصتهای بسیار زیادی وجود دارد که در گذشته هرگز وجود نداشته است، فرصتهایی برای پیشبرد رونق و شکوفایی، شکستدادن تروریسم و مقابله با تهدید رژیم ایران که کل منطقه را به خطر انداخته و رفتارهای خشونتآمیز و رنجهای فراوانی را به وجود آورده است.
ترامپ گفت که در جریان سفرش، علائم مثبت فراوانی را دیده که او را متقاعد کرده است که آنها میتوانند به آینده صلحآمیزتری در منطقه دست بیابند، آیندهای که همه مردم از هر دین و مذهبی که باشند بتوانند از آن بهرهمند شوند. او از ملاقاتهایش با رهبران کشورهای عربی و اسلامی در عربستان سعودی سخن گفت و به ویژه از ملک سلمان تمجید کرد و اظهار داشت که سلمان آرزوهای خوبی برای کل جهان دارد و اینکه او در این سفر شناخت خوبی از ملک سلمان پیدا کرده است.
ترامپ اضافه کرد: «این رهبران، نگرانیهای مشترکی با ما دارند؛ آنان نگران داعش و نگران جاهطلبیهای فزاینده ایران و خواهان عقبراندن ایران و نگران خطرهای افراطگرایی در جهان اسلام هستند. آنان تعهد دادهاند تا با تروریسم و ایدئولوژی نفرتانگیزی که تروریسم را به جلو میراند مقابله کنند.»
ترامپ افزود که آمریکا از اقدامات و حمایتهای همه کشورها برای ریشهکنی ایدئولوژیهای خشونتآمیزی که در این منطقه و در سراسر جهان، خونریزی و کشتار را به بار آورده است استقبال میکند. او گفت که معتقد است هماکنون سطح بالاتری از همکاریها امکانپذیر شده است که باعث امنیت بیشتر برای منطقه و آمریکا و جهان خواهد شد. ترامپ یکی از موارد این همکاریها را ایجاد صلح بین اسرائیل و فلسطینیان دانست و آن را بسیار مشکل ولی ممکن ارزیابی کرد. او دنیا را خواهان پایاندادن به خشونتها و خونریزیها دانست و خود خواهان همکاریهای بیشتر با اسرائیل شد.
ترامپ با تشکر و قدردانی از میزبانان خود و همچنین با تعریف و تمجید از آن سرزمین و زیباییهایش، به سخنان خود پایان داد.
دیدار با محمود عباس
فردای آن روز، ترامپ برای دیدار با محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، به شهر بیتلحم در کرانه باختری رود اردن رفت. ساعاتی پیش از این دیدار، حمله تروریستی منچستر در انگلستان رخ داده بود.
در این دیدار، محمود عباس پس از خوشآمدگویی و تعارفات و مجاملات، حمله تروریستی در منچستر را محکوم کرد و با مردم انگلستان ابراز همدردی نمود. او در ادامه اظهار داشت که ریاستجمهوری ترامپ فلسطینیان و همه کشورهای منطقه را نسبت به امکان برقراری صلحِ مبتنی بر عدالت و پایدار بسیار امیدوار کرده است؛ او اضافه کرد که آزادی و استقلال فلسطینیان کلید صلح و ثبات در جهان است. سپس او تعهد خود به همکاری با آمریکا برای نیل به صلح با اسرائیل و تمایل خود برای مشارکت با آمریکا در مبارزه با تروریسم در منطقه و جهان را اعلام داشت. او اهمیت نشستهای اخیر سران کشورهای اسلامی و عربی با آمریکا و اهمیت نتایج این نشستها را نیز یادآور شد.
محمود عباس افزود که او با راهحل تشکیل دو کشور اسرائیل و فلسطین بر اساس مرزهای سال ۱۹۶۷ و با پایتختی اورشلیم شرقی برای فلسطین و همچنین با حلوفصل مناقشات بر اساس حقوق بینالملل و قطعنامههای سازمانملل موافق است.
او در ادامه گفت: «همانطور که شما در دیدارتان از اماکن مقدس اورشلیم شرقیِ اشغالی و همچنین امروز در بیتلحم مشاهده کردید، در اینجا مناقشهای بین ادیان وجود ندارد و ما آماده مذاکره با اسرائیلیها برای رسیدن به صلح هستیم. مشکل ما مسأله اشغال و شهرکسازیها و عدم آمادگی اسرائیل برای بهرسمیتشناختن کشور فلسطین به همان شکل که ما اسرائیل را به رسمیت میشناسیم است؛ این مسألهای است که تحقق راهحل دو کشور را ناممکن میسازد. میان ما و یهودیت هیچ مشکلی وجود ندارد؛ بلکه مشکل ما با مسأله اشغال است.
همچنین مایلم توجه شما را به مسأله اسیران فلسطینی جلب کنم که بیش از یک ماه است که در اعتصاب غذا به سر میبرند و همچنین اسیرانی که حق ندارند با فرزنانشان دیدار کنند، حال آنکه مطالبات آنان انسانی و بهحق است. من از دولت اسرائیل میخواهم که به این مطالبات مشروع پاسخ بدهد.
دستیابی به صلح برای احیای اقتصاد ما و برای ساختن نهادهای ملی ما لازم است. و ما همه اینها را با روح تساهلوتسامح و همزیستی مسالمتآمیز و فرهنگ صلح و عدم خشونت میخواهیم. ما خواهان این هستیم که در زمینهایمان به جای دیوار، پُل بسازیم.»
محمودعباس، با تعارفاتِ معمول، به سخنان خود پایان داد.
سپس نوبت به سخنرانی ترامپ رسید و او دقایق نخست سخنرانی خود را به حمله تروریستی منچستر و به همدردی با قربانیان این حادثه اختصاص داد و تروریستها را افرادی شکستخورده نامید و بر لزوم بیرونانداختن تروریستها و افراطیها و حامیان آنها از جامعه تاکید کرد و نابودی کامل ایدئولوژی آنها را ضروری دانست. او بر لزوم محافظت از مردم بیگناه و محافظت از زندگی و بر لزوم اتحاد کشورهای متمدن برای زندگی در صلح و امنیت نیز تأکید کرد.
سپس ترامپ از محمودعباس به خاطر میزبانیاش تشکر کرد و ملاقات با او را در شهر مقدس بیتلحم برای خود افتخار دانست. او خود را متعهد به صلح میان اسرائیل و فلسطینیان دانست و از تمایل طرفین به رسیدن به صلح پایدار خبر داد. او ابراز آمادگی کرد که در زمینههای اقتصادی نیز به فلسطینیان کمک کند و همچنین در تلاش علیه تروریسم با آنان همکاری نماید.
او سپس به سفر خود به عربستان و دیدارش با سران کشورهای اسلامی و عربی اشاره کرد و آن را همایشی تاریخی دانست و به ویژه، ملک سلمان را فردی بسیار مهربان و خردمند توصیف کرد. ترامپ گفت که از آنان خواسته است تا تروریسم را برای همیشه از میان خون بیرون برانند. او آن همایش را پرثمر و در طول تاریخ، بینظیر دانست و ابراز امیدواری کرد که ملاقاتهایش نتایج زیادی داشته باشد. او همچنین از حضور محمودعباس در آن همایش و از تعهد او به مبارزه با تروریسم و مقابله با ایدئولوژی نفرت قدردانی کرد.
سپس ترامپ از امید به صلح برای همه یهودیان و مسیحیان و مسلمانان سخن گفت و نسبت به آینده ابراز امیدواری کرد و از خدا خواست که در این راه به آنان یاری دهد؛ و اضافه کرد که اگر اسرائیل و فلسطینیان با هم صلح کنند، به تدریج در سراسر منطقه خاورمیانه صلح برقرار خواهد شد. او با تشکر، به سخنان خود پایان داد.
بازدید از بنیاد یَدوَشِم[۷]
سپس ترامپ برای بازدید از بنیاد یَدوَشِم که یادمانی برای قربانیان هولوکاست است، برای انجام مراسم تاجِگُلگذاری، به غرب بیتالمقدس یا اورشلیم رفت و در آنجا در کنفرانسی مشترک با نتانیاهو شرکت کرد.
در این کنفرانس، ابتدا ترامپ به سخنرانی پرداخت. او در ابتدا از میزبانان خود تشکر کرد و سپس با جملاتی بسیار احساسی، یاد شش میلیون یهودیِ کشتهشده در هولوکاست را گرامی داشت. او هولوکاست را وحشیانهترین جنایت علیه خدا و فرزندان خدا دانست و یادآوری و عزاداری برای آن قربانیان را وظیفهای دانست که برای جلوگیری از تکرار چنان فاجعهای ضروری است. او استقامت یهودیان در برابر فجایع و سختیها و موفقیت نهایی آنان را ستود و گفت که یهودیان به جهان روشنایی بخشیدهاند.
او افزود: «کشور اسراییل نماد نیرومند عهدی است که با خود بستهایم؛ و آن این است: دوباره هرگز!» ترامپ در ادامه گفت: «اگر ما نسبت به شرارت و ازمیانبردنِ نور در میانه ظلمت، بیخیال نباشیم، و اگر نسبت به بربریت بیتفاوت نباشیم، سرانجام، خوبی و صلح و عدالت غلبه خواهد یافت.»
ترامپ مجدداً بر لزوم زندهنگاهداشتن یاد قربانیان و بر ضرورت مقابله با شرارت در همه جا تأکید کرد و از خدا خواست که به آنان قدرت و حکمت و شجاعت بدهد تا راه راست را به درستی ادامه بدهند. او در پایان، ضمن تشکر گفت: «خداوند یاد درگذشتگان را برکت بدهد؛ خداوند بازماندگان را برکت بدهد؛ خداوند یهودیان را برکت بدهد؛ و خداوند کشور اسراییل را برکت بدهد.»
سپس نوبت به نتانیاهو رسید؛ او با شنیدن سخنان بسیار عاطفی و جانبدارانه ترامپ بسیار خوشحال شده بود و در پوست خود نمیگنجید. او چنین آغاز کرد: «عجب سخنرانی پراحساسی! شما با کلماتی معدود، مطالب زیادی را بیان کردید.» نتانیاهو از ترامپ تشکر کرد و افزود: «شما اولین رئیسجمهور آمریکا هستید که در اولین سفر خارجی خود، به اسراییل نیز مسافرت میکند؛ و اولین رئیسجمهور آمریکا هستید که در منصب ریاستجمهوری از دیوار ندبه دیدار میکند. دیدنِ تصویر شما در حال دستگذاشتن بر آن دیوار، من را بسیار تحت تأثیر قرار داد. همچنین تصویر بانوی اول، مِلانیا ترامپ[۸] ، و تصاویر دختر شما ایوانکا[۹] و داماد شما جارِد[۱۰] که در حال لمسکردن آن دیوار بودند تأثیرگذار بود. اما اکنون شما در اینجا، سنگهای دیگری را لمس میکنید. شما امروز یاد شش میلیون یهودی را که در هولوکاست به قتل رسیدند گرامی داشتید.»
سپس نتانیاهو با اشاره به نفرتی که بعضیها از یهودیان بیدفاع دارند، گفت: «ما عهد بستهایم که دیگر هرگز در برابر نفرت آنان بیدفاع نباشیم؛ و برای عمل به این عهد، اسراییل باید همواره بتواند از خود دفاع کند؛ و به تنهایی هم از خود دفاع کند.» سپس او از تعهد همیشگی آمریکا نسبت به امنیت تنها کشورِ یهودیِ جهان تقدیر کرد و افزود: «شما گفتید که ما باید با شرارت در جهان و با وحشیها و بیتمدنها مقابله کنیم. متأسفانه آنها هنوز با ما هستند.»
سپس او با اشاره به حمله تروریستی در منچستر، گفت: «کشتار بیگناهان در هر کجای جهان که باشد باید بی هیچ قید و شرطی و با عزمی راسخ، محکوم شود و با آن مقابله صورت بگیرد، خواه در منچستر یا در سَنبِرناردینو[۱۱] یا در اورشلیم؛ ترور ترور است و ما باید با هم متحد شویم و آن را شکست دهیم. آقای رئیسجمهور، شما امروز تروریستها را شکستخوردگان نامیدید؛ مطمئنم که شما با من موافقید که این وظیفه ماست که کاری کنیم تا آنها به شکستخوردن ادامه دهند؛ و ما آنها را شکست خواهیم داد.» سپس نتانیاهو از مواضع بسیار محکم ترامپ در حمایت از اسراییل، تشکر کرد و به سخنان خود پایان داد.
در مرحله بعد، آلبوم عکسی حاوی عکسهای مربوط به هولوکاست، به ترامپ هدیه داده شد، و توضیحات مفصلی نیز درباره عکسهای موجود در آن آلبوم، به ترامپ و همسرش داده شد.
بازدید از موزه اسرائیل
ترامپ سپس به موزه اسرائیل در نزدیکی بیتالمقدس رفت و در جلسهای مشترک با نتانیاهو شرکت کرد. ابتدا نتانیاهو به سخنرانی پرداخت. او به اشیاء و آثار بسیار قدیمی و باستانی یهودیان در موزه اشاره کرد و گفت که در مواردی، سابقه آن آثار به حدود چهارهزار سال پیش میرسد؛ و اینکه آنها سند حضور همیشگی یهودیان در آن سرزمین هستند.
نتانیاهو از تولد مجدد کشور اسراییل و احیای زبان باستانی عبری و آبادانی سرزمینی بایر و از بازگشت یهودیان به سرزمین اجدادیشان و احیای حکومت یهودی گفت و به دموکراسیِ بالنده و ارتش قدرتمند و اقتصاد شکوفا و شهروندان پرغرور اسراییل بالید.
او با لحنی احساسی، آمریکا را، از ترومن[۱۲] گرفته تا ترامپ، بهترین دوست اسراییل در طول تاریخ دانست. و در اینجا بود که حضار به تشویق او پرداختند. سپس او از ترامپ و حمایتهای او تشکر کرد و از اتحاد دو کشور گفت و بر ضرورت شکستدادن کسانی که مرگ را ستایش میکنند و همچنین حمایت از کسانی که زندگی را میستایند تأکید کرد.
نتانیاهو گفت: «ما به کمک هم خواهیم توانست که اسلامِ جنگجو را که در پی نابودی جهان متمدن است و نیروهای ترور را شکست دهیم. تروریسم و کشتارِ عامدانه بیگناهان باید بدون تبعیض محکوم و با آن مبارزه شود، خواه در اروپا یا در آمریکا یا در اسراییل یا در هر جای دیگر. تأمین مالی و حمایت از تروریسم باید خاتمه پیدا کند. پرزیدنت عباس، حوادث وحشتناک منچستر را محکوم کرد؛ و من امیدوارم این مسأله باعث یک تغییر شود؛ چراکه اگر آن تروریستها فلسطینی و قربانیانشان اسراییلی بودند، خانوادههای بمبگذارانِ انتحاری از مسئولان فلسطینی حقوق دریافت میکردند؛ این یک قانون فلسطینی است؛ این قانون باید تغیییر کند.» در اینجا حضار به تشویق نتانیاهو پرداختند.
نتانیاهو ابراز امیدواری کرد که محمود عباس به این مسائل توجه کند و تشویق تروریستها و تمجید از قاتلان را متوقف کند. نتانیاهو این کار را نخستین گام به سوی صلح دانست. او ابراز امیدواری کرد که با کمک امریکا، دستیابی به صلح با فلسطینیان و اعراب امکانپذیر شود.
نتانیاهو اضافه کرد: «احساس تهدیدِ مشترک از سوی ایران و همچنین رهبری آمریکا، به این کار کمک خواهد کرد. من تردید ندارم که سرانجام در سراسر جهان، آزادی بر وحشت غلبه خواهد کرد و نور، ظلمت را شکست خواهد داد. داستان آمریکا همین است؛ آمریکا کشوری است که نیروهای ستمگر را شکست داده است و مشعل هدایت و مایه امید بشریت است. این، داستان اسراییل نیز هست، کشوری که دورانهای بسیار سخت و وحشتناکی را سپری کرده است و مایه امید یهودیان است.»
نتانیاهو سپس با ابراز احساسات و عواطف فراوان، به تقدیر و تشکر از ترامپ پرداخت و از احترام او به نمادهای هویت یهودیان و همچنین از حمایت او از اسراییل در سازمان ملل و در همه جا، قدردانی کرد. حضار نیز به تشویق او پرداختند. در پایان، او از خدا خواست که ترامپ و اسراییل و آمریکا را مورد لطف خود قرار دهد.
سپس نوبت به ترامپ رسید و او سخنان خود را با تشکر از حضار و از میزبانان خود و با تعارفات و مجاملات معمول آغاز کرد. او سپس درباره پیوندهای ناگسستنی آمریکا و اسراییل سخن گفت و بدین سبب مورد تشویق حاضران قرار گرفت.
سپس ترامپ به همدردی با قربانیان حادثه منچستر و به ابراز احساسات پرداخت و بر بیرونراندن تروریستها و افراطیها و نابودکردن ایدئولوژی شرورانه آنها و بر محافظت از شهروندان و مردم جهان تأکید کرد؛ و دوباره مورد تشویق حضار قرار گرفت. او همه کشورهای متمدن را به اتحاد فراخواند و هدفش از سفر به منطقه را رسیدن به آن اهداف عنوان کرد.
سپس ترامپ به تعریف و تمجید از شهر مقدس اورشلیم و بیان زیبایی و شکوه آن پرداخت و آن را در کل جهان بینظیر دانست؛ حاضران هم او را تشویق کردند. او پیوند یهودیان با آن سرزمین را جاودانه دانست و مجدداً مورد تشویق حضار قرار گرفت. ترامپ به سابقه هزارانساله یهودیان و به حکومت داوودِ پادشاه اشاره کرد و پرچم اسراییل را پرچمی بسیار زیبا دانست. ترامپ از دیوار ندبه سخن گفت و آن را نماد شگفتانگیز حضور خدا و استقامت انسان دانست.
ترامپ گفت: «من در آن فضای مقدس، با فروتنی، دست بر آن دیوار گذاشتم و از خدا طلب حکمت کردم. من به کلیسای مقبره مقدس، که مورد احترام همه مسیحیان جهان است، نیز رفتم. من بر بنای یادبود قربانیان هولوکاست، تاج گل گذاشتم و یاد شش میلیون یهودی کشتهشده را گرامی داشتم. من در آنجا با خود عهدی بستم که باز آن را تکرار میکنم؛ من با خود گفتم: دیگر هرگز!!!» حضار، با شنیدن این جمله به تشویق ترامپ پرداختند.
سپس ترامپ به تعریف و تمجید از یهودیان ادامه داد و آنان را پیامآور استقامت و امید دانست. او به مظلومیتهای قوم یهود در طول تاریخ اشاره کرد و از استقامت و بالندگی آنان گفت و اظهار داشت که دستاوردهای یهودیان، او را به شگفتی و حیرت و تعظیم وا میدارد. او با تأکید گفت: «من به شما قول میدهم که دولت من همواره در کنار اسراییل باقی خواهد ماند.» حضار، بار دیگر به تشویق او پرداختند. ترامپ مجدداً به تمجید از کشور اسراییل پرداخت و از غنای تاریخی و فرهنگی و از فرصتهای فراوان موجود در آن کشور گفت و آن را حاصل تلاش بیوقفه یهودیان دانست و روحیه ایمان و استقامت آنان را ستود و آن را عامل اصلی آبادانی آن سرزمین دانست، سرزمینی که کسی هرگز گمان نمیکرد روزی تا بدان اندازه پُررونق و آبادان شود.
ترامپ، یهودیان را عاشق خدا و عاشق آن سرزمین که به پدرانشان تعلق داشته است دانست. او در عین حال، گفت که مسلمانان و مسیحیان و پیروان سایر ادیان نیز برای زندگی و پیگیری رؤیاهایشان در آن سرزمین آزادند.
ترامپ پیروان همه ادیان را به کنارگذاشتن اختلافات فراخواند و به ملاقاتهایش در عربستان سعودی اشاره کرد و بار دیگر، ملک سَلمان را فردی بسیار خردمند خواند و گفت که از دوستانش در جهان اسلام خواسته است که برای ایجاد ثبات و امنیت و آرامش، به آنها بپیوندند. او اضافه کرد که تمایل آن کشورها برای دستیابی به آن اهداف، او را بسیار دلگرم کرده است. ترامپ ملاقاتهای عربستان را فرصتی برای غلبه بر اختلافات فرقهای و مذهبی و فرصتی برای خاموشکردن افراطیگری و بهترکردن آینده منطقه دانست.
او اضافه کرد که تغییر باید از درون این منطقه حاصل شود. او افزود که هیچ کودکی با تمایل به خشونت به دنیا نمیآید و هیچکس نباید نفرت وکشتن را به کودکان آموزش دهد و اینکه هیچ کشور متمدنی کشتار بیگناهان با سلاح شیمیایی را نخواهد پذیرفت.
ترامپ افزوود که پیامش برای کشورها در اجلاس سران در عربستان همان پیامیست که برای اسراییل دارد؛ و آن این است که همه باید دست به دست هم بدهند و افراطیگری و خشونت را از میان بردارند و آیندهای صلحمیز و پرآمیز و پر از امید را برایآمیز و پر از امید را برای کودکان رقم بزنند. سپس او جملهای گفت که موجب تشویق حضار شد؛ او گفت: «ولی آینده پرامید برای کودکان در خاورمیانه در صورتی تحقق خواهد یافت که جهان نقش حیاتی اسراییل را به طور کامل به رسمیت بشناسد.»
سپس ترامپ به تعهد آمریکا به همراهی با اسراییل و دفاع از ارزشهای مشترک دو کشور اشاره کرد و جملهای گفت که حاکی از اعتقاد عمیق او به صهیونیسم و برگزیدگی ابدی قوم یهود و یهودیدوستی مفرط اوست؛ او گفت: «ما با کمک هم خواهیم توانست تروریسم را شکست دهیم و برای همه فرزندان خدا امنیت ایجاد کنیم.» نکته مهم این بود که او وقتی عبارت «فرزندان خدا» را به کار برد، با دست خود به یهودیانی که در برابر او نشسته بودند اشاره کرد و به همه فهماند که او یهودیان را قوم برگزیده خدا و فرزندان خدا میداند؛ او با این کار، به صورت خیلی روشنی از انگیزه مذهبی خود در یهودیدوستیاش پرده برداشت؛ در آن هنگام بود که حاضران دوباره به تشویق مجدد او پرداختند.
سپس ترامپ از مظلومیت اسراییلیها و قربانیتروریسمبودن آنان گفت و به پرتاب موشکهای حزبالله و حماس به سکونتگاههای اسراییلی اشاره کرد و اینکه این حملات باعث میشود تا کودکان معصوم اسراییلی با شنیدن آژیر خطر، با ترس و دلهره به سوی پناهگاهها فرار کنند. ترامپ اضافه کرد که داعش محلههای یهودینشین و کنیسهها را هدف قرار میدهد؛ و رهبران ایران پیوسته خواهان نابودی اسراییل میشوند. سپس ترامپ جملهای گفت که باعث انفجار تشویق حاضران در نشست شد؛ او با تأکید فراوان گفت: «ولی با وجود دونالد جی ترامپ، دیگر هرگز اینگونه نخواهد بود!» جمعیت در حدود ۴۵ ثانیه او را تشویق کردند و فریاد شادی برآوردند. ترامپ در پاسخ به آن حجم زیاد از تشویق، به شوخی گفت: «من هم شما را دوست دارم.» و این باعث خنده حضار شد.
ترامپ افزود که اسراییل به رغم همه این مشکلات، به رشد خود ادامه خواهد داد و اینکه هیچ مجمع بینالمللی نباید مشارکتهای مثبت و مفید اسراییل در منطقه و در جهان را زیر سؤال ببرد. سپس ترامپ همگان را به دعا برای دستیابی به صلح و آیندهای بهتر برای خاورمیانه دعوت کرد و افزود: «بعضیها میگویند که ما ناچاریم یا از اسراییلیها حمایت کنیم یا از اعراب و مسلمانان منطقه؛ ولی این کاملاً اشتباه است؛ چراکه همه میخواهند در صلح زندگی کنند و تروریسم همه را تهدید میکند و همه میتوانند برای پیشبرد صلح و ثبات با هم متحد شوند. دولت من متعهد به ایجاد چنین اتحادی است و ما در این سفر، پیشرفتهای خیلی زیادی داشتیم.»
ترامپ دوباره خود را به کمک به دستیابیِ اسراییلیها و فلسطینیها به صلح متعهد دانست و اعلام کرد که محمود عباس و فلسطینیان و همچنین نتانیاهو آماده دستیابی به صلح هستند. او دستیابی به صلح را مشکل ولی ممکن دانست.
ترامپ افزود: «ما در عینِ حال که برای صلح تلاش میکنیم، باید قدرتمند باشیم؛ آمریکا کاملاً متعهد است که از دستیابی ایران به سلاح هستهای جلوگیری کند و حمایت آنان از تروریستها و شبهنظامیان را متوقف نماید.» حضار به تشویق ترامپ پرداختند. سپس او با تأکید گفت: «اکنون ما به شما میگوییم که ایران به سلاح هستهای دست نخواهد یافت.» حضار مجدداً ترامپ را تشویق کردند.
سپس ترامپ باز به تعهد خود نسبت به امنیت اسراییل اشاره کرد و رویکرد دولت خود را در این راستا، «خیلی خیلی و به شکل زیبایی متفاوت» ارزیابی کرد. حضار نیز با خنده به تشویق او پرداختند. او سپس به برنامه گنبد آهنین[۱۳] برای محافظت از اسراییل در برابر موشکهای کوتاهبرد حزبالله و حماس، و همچنین به سیستم فلاخُن داوود[۱۴] برای مقابله با موشکهای دوربرد اشاره کرد و ابراز امیدواری کرد که بهزودی دیگر کودکان اسراییلی مجبور نباشند با شنیدن صدای آژیر خطر، به سوی پناهگاهها فرار کنند. او اضافه کرد: «به علاوه، ما مفتخریم که خلبانان اسراییلی امروز در حال پرواز با هواپیماهای خارقالعاده اِف۳۵ هستند که واقعاً در دنیا بینظیرند.»
ترامپ در ادامه گفت: «ما باید همواره به یاد داشته باشیم که پیوند میان ملتهای ما پیوندی درهمتنیده است و در قلبهای مردم ما جای دارد. و بیایید به این رؤیا بیاندیشیم که روزی همه کودکان یهودی، مسلمان و مسیحی بتوانند در فضای اعتماد و هماهنگی و تساهل و تسامح و احترام، در کنار هم رشد کنند.»
سپس ترامپ به تمجید از ارزشهای مردم اسراییل پرداخت و یاد تئودو هرتسل[۱۵] را گرامی داشت. ترامپ دوباره از تقدس شهر اورشلیم گفت و حضور یهودیان در کنار دیوار ندبه، مسیحیان در کلیسایی قدیمی و مسلمانان در مکانهای مقدس خودشان را زیبا دانست؛ و اورشلیم را شهری برای پرستش خدا نامید و به تحسین فضای موجود در این شهر و ساکنان آن پرداخت.
او در پایان سخنرانیاش از امید خود به رسیدن به آزادی، امنیت و رونق و شکوفایی برای همگان و پایان خشونتها گفت و سپس اظهار داشت: «من از این سرزمینِ موعود میخواهم که به من ملحق شود تا با دشمنان مشترک خود بجنگیم و ارزشهای مشترک خود را دنبال نماییم و از شأن و منزلت همه فرزندان خدا محافظت نماییم.» در پایان، ترامپ پس از تشکر از حضار، گفت: «خداوند شما را برکت دهد؛ خداوند کشور اسراییل را برکت دهد؛ و خداوند ایالات متحده را برکت دهد.»
ترامپ سرانجام در بعدالظهر همان روز، اسرائیل را به مقصد واتیکان ترک کرد.
[۱] این گزارش با استفاده از فیلمهای موجود در وبسایت رسمی کاخسفید نوشته شد.
[۲] Ben Gurion International Airport
[3] Reuven Rivlins
[4] Church of the Holy Sepulchre
[5] Western Wall/ Wailing Wall/ Kotel
[6] King David Hotel
[7] Yad Vashem
[8] Melania Trump
[9] Ivanka Trump
[10] Jared Kushner
[11] San Bernardino
[12] Harry S. Truman
[13] Iron Dome
[14] David’s Sling
[15] Theodor Herzl
