شخصیت ابومصعب السوری

مصطفی بن عبدالقادر مشهور به ابومصعب السوری از شخصیت‌های مهم و تأثیرگذار در جریان جهادی معاصر است. در گفتگوها و اظهار نظرات در تالارهای مجازی عربی از السوری به‌عنوان فوکویامای القاعده نام‌برده می‌شد و بر اهمیت تلاش‌های او در شکل دادن به استراتژی جنگ‌های غیرمتمرکز بین‌المللی و ایده جهاد انفرادی او تأکید می‌شد.

اظهارات متخصصان درزمینهٔ القاعده به‌طور خاص در پی حملات تروریستی سینا در اکتبر ۲۰۰۵ نشان‌دهنده  عملیاتی شدن تئوری‌های السوری در عملیات جهادی است.  ابومصعب سوری را نمی‌توان به‌سادگی به تصویر کشید. درواقع به‌سختی بتوان تصویر کلیشه‌ای موجود از تروریست‌های القاعده را بر او تطبیق کرد. او پوستی لطیف و موهای قرمز داشت، اهل کتاب و مطالعه بود با حافظه‌ای همچون یک دایره‌المعارف، آشنا به ادبیات، موسیقی کلاسیک، تاریخ، سیاست و علوم طبیعی. برخلاف بسیاری از شبه‌نظامیان، او در نوشته‌هایش به منابع غربی هم استناد می‌کرد. مهم‌ترین منبعی که او بعد از قرآن در زمان سخنرانی‌هایش در اردوگاه‌های آموزشی افغانستان استفاده می‌کرد،  کتابی آمریکایی درباره جنگ‌های چریکی بود. نقل‌قول‌های پیوسته از منابع غیر اسلامی سبب می‌شد که او موردانتقاد جهادی‌ها واقع شود. السوری شخصیتی است که خود-انتقادی در او زیاد است. درعین‌حال وی خوی تند و آتشینی داشته و شخصیتی مستقل بود و هرگز از اینکه رهبران جهادی را به‌نقد بکشد  و سیاست‌های آن‌ها را غلط بداند واهمه‌ای نداشت.  او همواره از اقدامات تروریستی در غرب که تلفات بیشتری بگیرد، بخصوص استفاده از سلاح‌های کشتارجمعی حمایت می‌کرد. تفاوت او با دیگر ایدئولوگ‌های جهادی در این بود که همواره تأکید داشت که استفاده از  خشونت باید بر اساس یک استراتژی کامل عقلانی بلندمدت باشد. به اعتقاد او این تنها راه ممکن برای دستیابی به اهداف غایی حرکت جهادی بود. روش کار او اینطور بود که به ارزیابی و بازنگری در اولین و قدیمی‌ترین تجارب و اقدامات جهادی می‌پرداخت تا از خطاهای آن‌ها درس بگیرد. او در رویکرد خود به‌شدت تحلیلی و عقلانی است. او نوشته‌های فراوانی دارد که در آن‌ها حرکت‌های جهادی گذشته و رهبری آن‌ها را مورد توبیخ قرار می‌دهد. [۱]

[۱] -منابع این یادداشت در نزد نویسنده موجود است.

Print Friendly, PDF & Email
مرتضی آقامحمدی
مرتضی آقامحمدی
استاد سطوح عالی حوزه و دانشگاه دکتری مطالعات اسلامی دکتری شیعه شناسی پژوهشگر مطالعات راهبردی