ایدئولوژی الشباب

مطالعه یک گروه شبه‌نظامی مثل الشباب را نمی‌توان صرفاً به مسائل استراتژیک و تاکتیکی محدود کرد، بلکه باید این پازل را با شناخت کامل از ایدئولوژی بیگانه‌ای که جامعه سنتی سومالی را تحت تأثیر خود قرار داده تکمیل کرد. اگرچه الشباب اصرار بر این دارد که این ایدئولوژی از خود اوست، اما این ایدئولوژی مملو از ابداعاتی است که عموم جامعه سومالی آن را عجیب یا توهین‌آمیز می‌بیند.

سختگیری دینی و تفسیر سطحی از قرآن و سنت نبوی که در ادبیات الشباب وجود دارد در اسلام سنتی سومالی جایی ندارد. جامعه سومالی مشکلی با برقراری دولت اسلامی و اجرای شریعت ندارد بلکه مشکل در شیوه اجرای آن، معیارها و روش‌های استفاده شده است. ادبیات الشباب برگرفته از اسلام وهابی سعودی است. هزاران طلبه از سومالی به عربستان برده شده‌اند تا اسلام وهابی به آنها آموزش داده شود و آنها به مبلغان وهابیت در این کشور تبدیل شوند. این راهی برای کاهش نفوذ شوروی و تضعیف اتکای سومالی بر شوروی بود. منابع امنیتی و برخی دولت‌ها اطلاع دارند که برخی از علمای وهابی مربیان جریان‌هایی مانند الشباب هستند.

محتوای مجله جهادی آنلاین الشباب، «ملت ابراهیم» نشان می‌دهد که این دیدگاه‌ها در تطابق کامل با دکترین التوحید و الجهاد می‌باشد. استدلال‌های این مجله همان گفتمان تکفیری است و ارجاعات فراوانی به دیدگاه‌های ابومصعب زرقاوی در آن به چشم می‌خورد. الشباب در ایدئولوژی خود متأثر از جریان سلفیت جهادی معاصر است و القاعده را به عنوان الگو و راهنمای خود در پیشرو دارد. چند مطلب برجسته در ایدئولوژی الشباب به چشم می‌خورد که مشابه دیگر گروه‌های تحت تأثیر القاعده است:

۱-تأسیس دولت اسلامی و اجرای شریعت

ایدئولوژی سیاسی اصلی الشباب تأسیس حکومت اسلامی در سومالی است. آن‌ها درصددند تا این ایدئولوژی را بر تمام شاخ افریقا سیطره بخشند و از آنجا به سمت مرکز، جنوب و شرق افریقا حرکت کنند. مناطق تحت نفوذ الشباب با روشی که برایشان ناآشنا و عجیب بوده مورد محاکمه قرار می‌شوند.  شلاق خوردن، سنگسار و بریدن پای کسانی که مجرم شناخته شوند، در آنجا سابقه نداشت و این شکل از کنترل اجتماعی بیشتر موجب رعب از آن می‌شود. این سبک از اجرای سختگیرانه حدود و شریعت منجر به کنترل بدون زحمت جامعه می‌شود و به همین دلیل این رویکرد سختگیرانه الشباب مورد ترجیح بسیاری از سومالی‌ها است که آن را بهتر از بی‌قانونی می‌دانند.

۲- جهاد علیه غرب و غاصبان خارجی

از سال ۲۰۰۷ الشباب حمله‌های متعددی را علیه منافع غربی‌ها و امریکا  اعم از ترور، عملیات انتحاری، حملات خمپاره‌ای، جنگ چریکی و شلیک نارنجک طراحی و اجرا کرده است. در آغاز، حملات الشباب متوجه دولت موقت سومالی و حامیان اتیوپی بود. در ۲۰۰۸ الشباب توسط امریکا به عنوان سازمان تروریستی خارجی شناخته شد و این اقدام با استقبال شیخ روبو رهبر مذهبی الشباب مواجه شد. وی ایجاد رعب و ترور کسانی که خاک مسلمانان را اشغال می‌کنند را تکلیف شرعی دانست. از آن زمان الشباب در داخل و خارج سومالی منافع غربی‌ها را تهدید کرده است.

Print Friendly, PDF & Email
مرتضی آقامحمدی
مرتضی آقامحمدی
استاد سطوح عالی حوزه و دانشگاه دکتری مطالعات اسلامی دکتری شیعه شناسی پژوهشگر مطالعات راهبردی