کتاب سلفیت در لبنان « Salafism in Lebanon »

کتاب سلفیت در لبنان « Salafism in Lebanon » نوشته رابرت جی رابیل « Robert G. Rabil»

انتشارات «Georgetown University Press»

مقدمه:

سلفیت تا پیش از۱۱ سپتامبر توجه ها را به خود جلب نکرده بود. بلکه از سال ۱۹۸۱ و از زمان ترور رئیس جمهور مصر انور سادات، توجه ها بر اسلام سیاسی بود. اما مطالعات در مورد سلفیت ناچیز و بیشتر با ابهامات و سوء فهم هایی همراه بود….

فصل اول: باورها، ایدئولوژی و منهج سلفیها: چارچوب تاریخی و معاصر آن (از صفحه ۲۱-۵۸)

در این فصل به پیدایش و شکل گیری سلفیت به عنوان مکتب فکری در عالم اسلام پرداخته می­شود. در این بخش تاکید بر مباحث تاریخی ، فلسفی و ایدئولوژیکی است که در دوران کلاسیک عربی در نتیجه فتوحات و شکستها و تاثیرات آنها بر مذهب و جامعه شکل گرفت. در این میان بود که سلفیت به عنوان یک دکترین و جریان تکون یافت. جریانی که خواستار بازگشت به پاکی اصیل و دست نخورده زمان پیامبر و صحابه اوست….

فصل دوم: راه سلفیت (از صفحه ۵۹-۹۲)

بررسی شکل گیری کشور لبنان و سیستم اعتقادی آن که مجموعه ای از فرقه ها و قدرتهای مختلف را به دور هم جمع کرده است. با این حال این سیستم قادر نبوده است تا یک هویت ملی محکم یا دولت پایداری را شکل دهد. در عین حال ساختار شبه دموکراتیک و باز آن ، چراغ چشمک زنی برای جلب جریانات رایج در عالم عرب بوده است. آرام ترین سلفی ها و اسلام گراها نیز راه خود را به سوی لبنان یافتند…

فصل سوم: آرام ترین ایدئولوژی سلفی مربوط به شیخ سعد الدین محمد الکیبی(از صفحه ۹۳-۱۰۸)

این فصل به بررسی ایدئولوژی شیخ کیبی بنیان گذار موسسه سلفی البخاری در «آخر» می­پردازد.

فصل چهارم: جریان سلفیت «حرکی» شیخ زکریا عبدالرزاق المصری

علاوه بر تاکید بر بازگشت به سیره نبوی نکته دیگر در ایدئولوژی او تقسیم انسانها به مومن و غیر مومن است. مطلب دیگرتاکید او بر لزوم یکپارچه کردن مسلمانان در مقابل سکولاریسم و دیگر جریانات الحادی است.

فصل پنجم: ظهور سلفیت جهادی عصبه الانصار(صص ۱۳۳-۱۵۲)

فصل ششم: سیاست اعتقادی و تعالی شیعه: انتفاضه یا قیام شورشیان (صص۱۵۳-۱۹۰)

این فصل به پایان جنگ داخلی در لبنان و ظهور جمهوری دوم با وساطت سوریه پرداخته است. در اینجا سیاست سوریه در لبنان و روابط سورس-لبنانی مورد مداقه قرار می­گیرد که در مقابل آن ، حزب الله به عنوان شاخص ترین قدرت سیاسی و نظامی در کشور قدعلم کرد که این سبب ناراحتی احزاب دیگر از جمله جریان سنی به رهبری رفیق حریری و سلفی ها گردید.

فصل هفتم: رهبری سنی و سلفی : مصالح سیاسی و خود انکاری (ص ۱۹۱-۲۱۲)

فصل هشتم: سلفیت، خانه تقسیم شده ، شورش سوریه: جهاد در راه خدا (ص۲۱۳-۲۳۶)

در این فصل به مطالعه استفاده های لبنان از شورش سوریه پرداخته شده است. در اینجا زمینه های دخالت جریانهای بعدی، سلفیها و حزب الله در درگیری های سوریه بررسی شده است.

نتیجه گیری (ص۲۳۷-۲۴۸)

پیدایش سلفیت در لبنان حاصل ترکیبی ازعوامل داخلی با تغییرات اجتماعی-سیاسی و ایدئولوژیک موجود در منطقه است. در مورد سلفیت فراملی نیز همین مطلب صادق است. شرایط شبه دمکراتیک و باز لبنان فضا را برای رشد سلفیها هموار کرد. در عین حال فضای چندصدایی و تکثرگرای لبنان همواره چالشی برای سلفیها بوده است…

منابع و ضمائم کتاب (ص۲۴۹-۲۸۳)

Print Friendly
مرتضی آقامحمدی
مرتضی آقامحمدی
استاد سطوح عالی حوزه و دانشگاه دکتری مطالعات اسلامی دکتری شیعه شناسی پژوهشگر مطالعات راهبردی

دیدگاه ها بسته شده است